Humor om te lachen.
Humor om te lachen. Iemand vertelde: "Toen Annie MG Schmidt dood was, kwam hij binnen rennen (heftig gesticulerend, hemelse glimlach) en vroeg: 'Annie Schmidt is dood! Waar is je fax?'"
Ik moest lachen en vroeg me tegelijkertijd af hoe je zo'n moment voor de lezer overtuigend op papier krijgt. Mij lukt dat niet en 't zorgelijke van dingen om te lachen is dat zulks op papier bij de meesten niet voor elkaar komt.
In Oostenrijk nam ik deze week een scène op waarbij meneer Van Gogh in Tiroler lederhoos gehuld een hotelkamer binnenstruint, zijn gezicht verborgen achter een Micky Mouse-masker. Het vrouwtje ligt op bed, dodelijk verveeld te wachten als Minnie Mouse, en al spoedig blijkt dat ook deze poging om een huwelijk nieuw leven in te blazen, tot mislukken gedoemd is. De zoveelste tirade volgt, overigens niet dan nadat meneer omstandig heeft uitgelegd dat " 't altijd is, of een derde over onze schouder meegluurt." Hij tiert door. Rechtsonder in beeld, zittend in een kast, komt even een meneer met Donald Duck-masker tevoorschijn om zich een seconde later schielijk terug te trekken. Mevrouw Van Gogh glimlacht, Ik-zei-de-gek raast voort.
Is dit om te lachen?
Ik vond van wel toen ik terugkeek, want alles waarin grote gevoelens belachelijk worden gemaakt, spreekt mij wel aan. Veel mensen niet, valt te vrezen, maar men kan alleen maar doen waar zijn hart naar uit gaat en dat is in dit geval lof zingen op de totale lulligheid. Geen clou, alleen situatie en met niet meer pretentie dan wat motregen te laten sijpelen op het scherm.
Een grap die ikzelf had willen bedenken was die van de Heer aan boord van de zinkende Titanic die staande aan de bar met z'n ijsklontjes het glas whisky doet tinkelen, zeggende:"I had ordered 'on the rocks', but this is ridiculous." Gezegd wordt dat je verdriet moet kennen om tot de hogere staat van ontvankelijkheid te geraken die voor humor van niveau noodzakelijk is. Ik vraag me dat af. Is 't niet zo dat wie lachen wil vooral gevoel voor smakeloosheid moet koesteren?
Bij "Dit was het nieuws" hoorde ik de nieuwslezer in verband met Bart Boos refereren aan 'tuinkabouters aan de nier-dyaliese'. Ik gun niemand kapotte nieren, maar toch was 't leuk. Wie vertwijfeld uitroept "Maar waarom heeft Fred Emmer zich verhangen aan en bonzai-boompje?" geeft geen blijk van goede smaak; en toch is 't aardig.
Zo kunnen er, geloof ik, evenmin genoeg grappen worden gemaakt over dikke mensen, de oorlog, Dutroux en wat niet al. Om me niet op glad ijs te begeven, zal ik citaten achterwege laten. Toen ik een stukje had geschreven waarin An en Eefje in de Belgische hemel uitlegden dat ze liever bij Pappa Dutroux waren dan bij vader Marchal, vroeg Raoul Heertje: "Wat is daar nou leuk aan?"
Ik kon 't niet uitleggen, maar 't had te maken met gebrek aan eerbied en voor wat ieder fatsoenlijk mens uit z'n hoofd laat; het kwetsen der doden. Persoonlijk ben ik al jaren overleden, maar iemand is vergeten 't me te zeggen. Grappen kunnen niet hard genoeg zijn, want alleen een sick-joke geeft lucht in onze van genadeloos mededogen doortrokken wereld.
De beste grap van '98 tot nu toe is het bericht dat uitgeverij Veen een roman niet uit durft te publiceren, waarin Patrick Kluivert als herkenbare verkrachter voorkomt. Uitgever Dik Gubbels -geen grapjes over de naam alstublieft- wil geen commentaar geven en verwijst door naar "Het Hoofdbureau van Wolters-Kluwer in Utrecht."
Dik Gubbels: "Je weet dat wij met onze journalistieke boeken al vaker een proces hebben verloren wegens smaad."
Maar dit is toch een roman?
"Geen commentaar."
Er was een tijd dat er nog wel eens gebabbeld werd over de rechten van Rushdie en soortgelijke dissidenten. Hoeveel zou Patrick Kluivert aan Gubbels c.s. geboden hebben om deze naar het leven getekende fantasie op de zwarte lijst te krijgen? Het wachten is nu op de volgende klacht, in te dienen door President Clinton wiens naam te grabbel wordt gegooid in de Nederlandse vertaling van "Primary Colours", uitgeverij Veen.
INHOUD
U SCHREEF
ARCHIEF
Schelden?
Schrijf Terug!