'Hofbronnen' versus 'goed ingevoerde
bronnen'
Een regen aan mailtjes mocht ik ontvangen naar
aanleiding van het laatste stuk van Pieter Cornelisz. Hagen over de
affaire-Margarita. Ik begrijp van mensen binnen NRC dat
P.C. inmiddels zo zenuwachtig wordt van de storm van kritiek op zijn
journalistieke optreden (niet alleen van mij, ook op de krant), dat de goede
man een zenuwinzinking nabij is. Wellicht dat hij daarom steeds wilder om zich
heen gaat schoppen. Steeds dommer ook. Maar het aardige is dat P.C.
dankzij het optreden van uw wakkere Lux et Libertas-ombudsman de
handdoek nimmer in de ring kan gooien omdat dat direct zou worden opgevat als
toegeven aan diens druk. Zo is good old Piet gedoemd de mensen op
de krant en de lezers nog maanden het bloed onder de nagels vandaan te halen
met zijn laffe en totaal oninteressante 'analyses'.
Zijn laatste was weer om meerdere redenen opmerkelijk. Bijvoorbeeld omdat ik
een reactie kreeg van iemand van de Volkskrant die nogal
viel over de volgende van tevredenheid ronkende passage van Piet: 'Ook
berichten uit 'hofbronnen' over koninklijke 'razernij' (de Volkskrant)
bleven de NRC-lezer gespaard'. De Volkskrant-journalist: "Dit
verwijt gaat toch werkelijk te ver! NRC zelf opende de krant op 6 maart
met een stuk ('Ministeries wisten niet van screening') dat als volgt begon: 'De
ministers van Binnenlandse zaken en van Justitie, noch de
ambtelijke leiding van die ministeries wisten van het antecedentenonderzoek
naar Edwin de Roy van Zuydewijn door de BVD in verband met zijn
voorgenomen huwelijk met prinses Margarita. Dit zeggen goed ingevoerde
bronnen rond beide ministeries.' In zijn hele analyse rept Hagen met
geen woord over deze opening die net zo dubieus is als ons stuk over de
razernij van de koningin'.
Een krachtig punt van deze journalist. Volgens mij is het nog nooit eerder
gebeurd dat NRC de krant opende met een stuk dat geheel en al is
gebaseerd op anonieme bronnen. En dan ook nog bronnen die partijdig zijn omdat
ze zich 'rond' (afschuwelijk taalgebruik!) de onder vuur liggende ministeries
bevinden! Het tekent de journalistieke aftakeling van de krant onder
Jensma. 'Van der Hoeven onschuldig aan Ahold-fraude, aldus
bronnen rond de voormalige topman'. Dat is het niveau waarop NRC
inmiddels is aangeland. Maar het is nog veel erger: uit deze opening blijkt
immers maar al te duidelijk dat de krant zich volledig in dienst stelt van de
politieke machthebbers. Het is precies het verwijt dat ook wordt gemaakt aan de
Franse krant Le Monde: het niet langer zijn van controleur van de
macht, maar er zelf deel van uit maken. Dus als die macht wordt aangevallen,
voelt de krant dat als een aanval op zichzelf en grijpt naar de meest
dolzinnige middelen om de macht (en zichzelf) te verdedigen. Zoals de opening
van 6 maart. Begrijpt dan niemand binnen de krant dat NRC met dit soort
openingen zijn eigen geloofwaardigheid totaal ondermijnt? Het is wellicht
aardig te melden dat ik inmiddels met een uitgever in contact ben getreden die
veel brood ziet in een bundeling van mijn stukken over NRC, zeker ook
vanwege het succes van het boek La Face Cachée du Monde.
La Face Cachée du NRC, zullen we maar zeggen.
In feite is het artikel uit NRC zelfs nog erger als dat in de
Volkskrant. Immers: Bea kan al of niet razend zijn geweest, het
gaat hier in elk geval om een objectiveerbaar feit. Iemand van haar
hofhouding kan bijvoorbeeld hebben gezien dat ze met serviezen aan het gooien
was terwijl ze uitriep: 'Die kankernicht van me! De BVD had haar in
stukken moeten snijden!' en vervolgens hebben gebeld met de
Volkskrant. Is voorstelbaar. Maar bij het stuk in de NRC gaat het om
informatie (wist iemand iets ja dan nee) die nimmer objectiveerbaar is.
Dus zelfs als het stuk niet zou zijn toegeschreven aan anonieme bronnen was het
journalistiek waardeloos geweest. Iedereen kan zeggen dat hij iets wist of niet
wist. In de VS hebben ze voor dit soort gevallen leugendetectors maar
zelfs die zijn niet betrouwbaar. Ik aarzel dus niet de journalistiek die
NRC met dit stuk bedrijft misdadig te noemen. Misdadig tegen de codes en
de ethiek van ons vak. De misstap is slechts verklaarbaar uit de intense
verwevenheid van NRC Handelsblad met de machthebbers in ons land. En uit
het journalistieke falen van Volkert die bezig is de krant in versneld
tempo de afgrond in te helpen.
Uw Lux et Libertas Ombudsman
Micha Kat
|