USA, we need your help, Chirac is another Ben Laden

door J.P. Guépin

Ik zal het hebben over het militair ingrijpen van de Fransen in westelijk Afrika: eigenmachtig, zonder mandaat van de VN. Daar slaat de leus op die U daarnet las.
        Ik begin met een column in l'Autre Journal van 22 maart, l'Autre Journal is een bi-hebdo uit de hoofdstad van de staat Centrafrique, Centraal Afrika. De columnist beschrijft het leven in de hoofdstad Bangui; overigens een kleine metropool van maar 500.000 inwoners, een klein land ook. Ondanks alles - een schot in de lucht van een dronken soldaat - zegt de columnist, zoekt hij 's avonds de boulevard Avenue de France op om palmwijn of baksteenbrekers (Spaanse wijn in pakken) te drinken. Het hele gezelschap drinkt met meisjes in nachtclubs.
        AAS, zo noemt de schijver het, zijn de plagen van zijn land: alcohol, aids en sex. De ochtend daarna komt de man niet op zijn werk vanwege zijn kater, maar het zou niets, hij wordt toch niet betaald.
        De overheid heeft geen geld. Het Stadium is een roestige puinhoop, de steenbakkerijen werken niet meer, vandaar dat er overal in de stad leemkuilen zijn. De maatschappij overleeft dankzij individualisering: een telefooncentrale is niet meer nodig, openbaar vervoer ook niet. En de corruptie dan? Overal zijn er wel aardige mensen, en die aardige mensen zijn corrupt.
        Het gevolg is wel dat het landje bezet wordt door 200 Libiërs, die vanuit het noordelijk grensland Tsjaad gekomen zijn en door plunderende en verkrachtende congolese troepen uit het aangrenzende opstandige deel van Congo, terwijl het land ook nog door eigen opstanden geplaagd wordt.
        Zaterdag 16 maart is er een staatsgreep geweest van generaal Bozizé, die zoiets al eerder gedaan had. De wettige president die op bezoek was in Niger, is gevlucht naar Kameroen, 100 soldaten extra zijn uit Tsjaad gevlogen om een einde te maken aan de plundering van de hoofdstad en de opstandige generaal vraagt alle vreemde troepen om hem te helpen. Tenslotte snellen ook 200 Franse soldaten te hulp die hun permanente basis in Gabon hebben. 't Zijn negers, maar 't zijn ónze negers, denken de Fransen.
        Le Monde stond vol ingezonden stukken waarin lezers uitleggen hoe groot het verschil is met de inval in Irak. Natuurlijk, maar de Fransen hadden géén mandaat van de VN.

Le Côte Ivoire, Ivoorkust, is een heel groot land. Peperkust, ivoorkust, goudkust, slavenkust, zo heetten vroeger de kustgebieden aan de golf van Guinee. Deze namen roepen beelden op van verzengende hitte, gele koorts, een hoge deining op een kust zonder havens en natuurlijk slaven. Het binnenland was vroeger onbewoond. Nu zijn deze kusten landen: Liberia, Ivoorkust, Ghana enz.
        Eens was de Ivoorkust onder de dichter en filosoof van de afrikaniteit Houfhouet Bouigny het welvarendste land van Afrika. Het giftige oerwoud werd gerooid en de regering stimuleerde de aanplant van agrarische exportproducten als cacao. In 1999 ging het mis. De cacaoprijzen zakten en op kerstmis vond de eerste militaire staatsgreep plaats. De opstand begon verleden jaar op 19 december 2002, Frankrijk zond 3000 soldaten en probeerde een wapenstilstand te forceren. Het verdrag hield in dat de rebellen ministers zouden leveren, waaronder de minister van defensie. Dat zinde het regeringsleger natuurlijk niet; en dat wilden de rebellen ook niet. De rebellen zijn moslims, kerken worden in brand gestoken, moskeeën uit wraak dus ook.
        Volgens de New York Times was er op 28 januari een demonstratie bij de Amerikaanse ambassade, waar met vlaggen gezwaaid werd en USA USA werd geroepen. De Franse ambassade werd met bloedig afval van de rellen van het afgelopen weekend bekogeld, en met teksten beklad, waaronder Zone de Guerre.
        Le Journal de la Haute Marne van 24 maart bevat een interview met een jonge Fransman die een maand door Ivoorkust heeft gereisd. Direct na het accoord tussen regering en rebellen, is de situatie in de hoofdstad gevaarlijk geworden, zegt hij, er zijn barricaden opgericht. Huizen worden in brand gestoken, hij durfde als Fransman niet meer op straat en vluchtte. Chirac verwacht van de president van Ivoorkust dat de overeenkomst wordt nagekomen. Koffi Annan is het daarmee natuurlijk eens. Maar de kust-ivorianen willen helemaal geen moslims.
        Volgens de Verenigde Naties zijn er nu 800.000 mensen op de vlucht, waarvan 200.000 naar het buitenland, of naar het land waar ze vandaan kwamen. In het Noorden is er geen medische verzorging meer en zijn de banken gesloten.
        In het Westen dat aan Liberia grenst, is 'Delta Force' - zo heet de commandant van de rebellen - aan de macht, hij wordt geholpen door jongens uit Liberia, de 'Freedom Fighters', die kenbaar zijn aan hun voddige haardos en moordlust. Aan de macht? De rebellenlegers zijn uiteengespat in verschillende groepen die elkaar bevechten.
        De regeringstroepen hebben in december de stad Nan ingenomen, waar de massagraven nog van getuigen, het naburige dorp Bangolo is geplunderd; meer dan 200 doden, alle deuren zijn ingetrapt.
        De Fransen hebben een verslag gemaakt van de situatie en naar de Veiligheidsraad gestuurd. Ik heb dit uit het linkse Libé dat de Liberianen de schuld geeft, en alleen ethische oorzaken voor de oorlogen noemt, en niet de opstanden in de naam van Allah. De linkse kranten durven het aandeel van de aanhangers van die godsdienst niet te noemen.
        Frankrijk is ook voor vrede in Irak.
Het plan van Chirac om de inspecteurs nog een maand te laten ronddwalen, vond ik te gek voor een normaal denkend mens. Het betekent dat het dreigement van de oorlog vervalt, want over een maand is het er te warm; Saddam gooit de inspecteurs er weer uit.
        En wie zal intussen die 350.000 parate troepen betalen die nog een maand moeten wachten in een land dat te warm wordt voor oorlog, alleen omdat Chirac te hoogstaand is om aan een oorlog mee te doen? De Fransen, Chirac, hoogstaande principes?
        De Navo had indertijd geen mandaat van de VN nodig om de moslims in Jougoslavië te helpen de Serviërs uit hun historische stad Kosovo te verjagen. Frankrijk had geen mandaat nodig om de moslims in Ivoorkust te helpen. Frankrijk, Duitsland, Rusland en China zijn tegen de oorlog, want het zijn landen met een grote moslimbevolking. Frankrijk en Rusland leveren onderdelen voor de wapens die ze indertijd geleverd hadden.
        In de jaren dertig van de zestiende eeuw was de Franse koning François I in oorlog met onze keizer Karel V. De Fransen sloten een bondgenootschap met Sultan Soleiman. De Turken hadden Budapest ingenomen en stonden al voor de poorten van Wenen. Keizer Karel V trok met een groot leger op. Onverwacht trok de sultan zich terug, de bevolking uitmoordend waar hij maar kon uit wraak voor de nederlaag. De diplomatie van een land, zeker die van Frankrijk, kan begrepen worden aan de hand van de principes van het machtsevenwicht. Frankrijk wil dat Europa een tegenwicht vormt voor de Verenigde Staten. De Franse cultuur heeft geen prestige meer.
        De Fransen willen ook vrede. Ze willen dat Saddam Hoessein opstapt. Maar Hoessein is een kunstenaar, en kunstenaars zijn dol op katastrofale eindscènes, denk maar aan Hitler in zijn bunker; Hussein is dol op wolken van brandende olie, ook al doen die voorlopig niet veel meer dan stinken als de hel. Gelukkig is de ruik TV nog niet uitgevonden.
        Precies een jaar geleden, op 22 maart 2002, kwam Saddams derde roman uit. Zijn eerste roman is een oosterse liefdesgeschiedenis: Zabibah de koning is verliefd op een mooie maagd, die verkracht wordt en vervolgens sneuvelt op 17 januari. Op die datum werd Bagdad gebombardeerd in de eerste Golfoorlog.
        Maar wat een vies land is dat zeg! Overal waaien er WC-papiertjes.
        Bedenk, tussen Eufraat en Tigris lag het Aardse Paradijs!

J.P. Guépin