De bittere tranen van Maria Goos

Deze week verscheen er in HP/de Tijd een stuk van Emma Brunt waarin de vloer wordt aangeveegd met "Cloaca", het onlangs zo jammerlijk in de old Vic geflopte toneelstuk te London. Brunt had de verfilming er nog 'ns op nagekeken en vond Maria Goos' scenario geheel kut.
Het stuk van Goos is in de Britse pers genadeloos afgemaakt en dat was in Nederland weer reden om bijvoorbeeld op de voorpagina van De Volkskrant gniffelend uit de kritieken te citeren. Dat vond ik zielig voor Goos; eerst op de troon gezet en er dan nu weer door dezelfde lakeien vanaf gehaald. Mij kwam al die aandacht voor haar afgang een tikkeltje te gretig voor.
In The Observer van een maand geleden stond als kop: "No space voor Spacey". De beroemde Amerikaanse acteur Kevin Spacey voert sinds kort het artistiek beleid bij the old Vic, het beroemde, door financiële perikelen geplaagde theater. Ik dacht: "Spacey heeft Goos' stuk zelf uitgezocht, hoezo geen 'ruimte' voor Spacey?
" Zou Spacey misschien een betere acteur dan theatermaker zijn?
Acteur Gijs Scholten van Asschat, die op de planken stond en in de film, vertelt: "Het was een opvoering van Tante Betje in London. Het ensemble was geen eenheid, iedere acteur deed maar wat, in karikaturale overdrijving of onderkoeld. Regie en acteren waren ouderwets."
Scholten van Asschat is geen druiloor, maar een acteur die ik hoogacht.
Acteur Pierre Bokma, eveneens medespelend in "Cloaca": "Wij hebben er alles aan gedaan om het stuk destijds zo licht mogelijk te spelen, om zo het navrante te benadrukken en het melodrama onder de duim te houden. Het toneelstuk was daarom beter dan de film."
Maria Goos is een schrijfster van beperkte kwaliteiten. Daar is niets op tegen, want als je de shit ziet die overigens op het Nederlandse scherm wordt uitgezonden, Van GTST tot "Russen" bijvoorbeeld, zijn haar pogingen wonderen van compassie. Dat haar regiedebuut voor TV, "Lieve Mensen", een pathetische mislukking was, doet daar niets aan af. Goos is slachtoffer van de claque die haar als dé dramakoningin van Nederland ziet. Paul de Leeuw bijvoorbeeld, probeerde ons in Zomergasten aan de hand van een fragment uit "Oud Geld" aan te praten dat we hier met een uitzonderlijke dialoog van doen hadden, van een vader en moeder die hun kind verloren hadden. "Sluit dit soort mensen op in een gouden kooi en gooi de sleutel weg!", zei Paul over Maria. De scène die we vervolgens mochten bekijken was slecht geschreven, slecht geacteerd en niet geregisseerd; De Leeuw heeft werkelijk geen idee. De Nederlandse TV- en toneelcritici trouwens ook niet, Goos werd inderdaad de hemel ingeschreven toen "Cloaca" op de planken ging.
Vermoedelijk heeft het afschaffen van het onderwijs, zo rond 1970, voor een klimaat gezorgd waarin de hysterie van een hype makkelijker tot de breinen doordringt van de zogeheten elite.
Goos is een meisje dat hard heeft moeten vechten om Breda-Noord achter zich te laten en dat verdient respect. Een echte schrijfster is ze natuurlijk niet, meer een vlijtige leerling op een LOI-cursus 'Creatief schrijven'.
Haar drama voelt vaak aan als nepperig, haar dialogen klinken niet van de straat maar van de Bouquet-reeks, haar rollen zijn van bordkarton.
Theodor Holman schrijft beter, kijkt scherper en heeft meer gevoel voor het navrante. Maar Holman is niet deftig genoeg om gemarteld in de lens te kijken en te suggereren dat het schrijven van een toneelstuk of scenario heuse KUNST is, voor maar weinigen weggelegd. Goos kan dat wel heel goed. Laten we haar de eer geven dat ze de nieuwe kleren van de keizer met verve draagt; toch vind ik Maria 's naakte waarheid geen prettig gezicht.

Theo van Gogh

•    Beste Theo,

Als je zaterdag de Volkskrant had gelezen, dan had je niet de voorbarige conclusie hoeven trekken dat het stuk van Goos geflopt is in Londen. In tegendeel, het publiek heeft zich kennelijk niet veel aangetrokken van de kritieken, want de zaal is elke avond voor zo'n tachtig procent gevuld, aldus de correspondent.
Je gehele column, gebaseerd op een stuk van Emma Brunt, over Goos' middelmatige schrijftalent berust naar mijn idee puur op kinnesinne. Ik gun Goos de titel 'dramakoningin' van harte.

Met groet,
M. Smits


•    Mijnheer Van Gogh,

Als iemand geen idee heeft, bent U het.
Oud Geld was prachtig, Cloaca was prachtig, OOK de film. Heel pijnlijk, vooral het stuk, en heel goed. Cloaca is helemaal niet geflopt in Londen, het kreeg alleen slechte kritieken en wat betekent dat nou helemaal?Zegt dat iets over de kwaliteit? (Dat zult U toch zeker met me eens zijn!.) Ondertussen loopt het heel goed en vindt het publiek het geweldig.
En Theodor Holman kan er echt helemaal niks van. Ik heb 'Interview' gezien en het was de allereerste keer dat ik Katja Schuurman niet om aan te zien vond, wat een grote prestatie is van jullie kant. Ik vond dat scenario echt kut. TOTAAL!
Ik ben wel geïnteresseerd in 'Cool', maar je moet er wat voor over hebben om die film te kunnen zien en het feit dat het scenario ook alweer door Holman geschreven is, doet me denken: ok, alleen als ik heel veel tijd heb en in een heel goed humeur ben met heel veel tolerantie. Het gaat dus waarschijnlijk niet gebeuren.
En who the hell is Emma Brunt, waarom zou haar mening er iets toe doen voor wie dan ook, behalve voor haar eigen kinderen misschien uit beleefdheid. Leve Maria Goos!!! Onze enige echte scenario-schrijfster!!!
Ik hoop vurig dat ze heel rijk en beroemd wordt en jullie allemaal laat barsten van de jaloezie.

Maud Bredius