Hoe John Kerry won in Iowa
Caucus wordt in Nederland voor het gemak met voorverkiezing vertaald, maar het echte proces is wat ingewikkelder dan alleen de stem uitbrengen.

door Simon Dikker Hupkes

Cedar Falls, Iowa - Maandag, 19 januari. De ruimte waar de caucus van Black Hawk County, Ward 4, Precinct 3 wordt gehouden is te klein voor het aantal deelnemers. De voorzitter verwelkomt desondanks iedereen met genoegen. Het is voor het eerst in jaren dat de opkomst zo hoog is. "Isn't it great to be a Democrat?" roept hij uit. Applaus en gejoel klinkt van de honderdveertig aanwezige caucusgangers. Op een paar professors na is iedereen in de zaal student aan de University of Northern Iowa.

        Iowa is elke vier jaar de eerste staat om te bepalen hoe ze hun afgevaardigden voor de Nationale Conventie verdelen. Deze Nationale Conventie, die 26 juli in Boston van start gaat, is de vergadering waar uiteindelijk wordt besloten wie de kandidaat voor de Democraten wordt. Iowa is als kleine agrarische staat erg geschikt voor deze functie: de kandidaten hebben de mogelijkheid om elk plaatsje te bezoeken en de advertentiekosten voor televisie zijn nog in de hand te houden. Iowa is belangrijk omdat het de eerste test is voor de kandidaten. In de Verenigde Staten houdt de pers zich nog meer dan in Nederland meer bezig met de rat race en de polls dan met de issues. Erg belangrijk is dus hoe de kandidaten presteren in relatie tot de verwachting. Campagneleiders vrezen het culling effect; wie niet in de top drie eindigt, kan rekenen op minder aandacht van de media.

        Terug naar de caucus. Alle deelnemers moeten geregistreerd zijn als Democraat. Lang niet iedereen is dat, maar het kan ter plekke gebeuren. De caucus is erg ongeorganiseerd, dan zijn er weer niet genoeg formulieren, dan is er weer geen orde in de zaal. Intussen proberen de supporters van de kandidaten elkaar en zwevende deelnemers over te halen. Een half uur na de oorspronkelijke openingstijd neemt de voorzitter het woord en geeft supporters de gelegenheid te spreken voor hun kandidaat. Enkele supporters nemen het woord, maar ze zijn onvoorbereid en doen hun kandidaat meer slecht dan goed.

        Dan wordt het tijd om te stemmen. Iedereen wordt gevraagd in de hoek te gaan staan van de kandidaat naar keuze, in de buurt van de fanatiekste supporters, die posters in de lucht houden en leuzen als Edwards for President roepen. Bij de telling van de stemmen wordt duidelijk dat alleen de groep van Howard Dean één van de twee delegaten van dit precinct heeft. Een tweede ronde is dus nodig om delegaten aan te wijzen. Weer klimmen de supporters op hun stoelen om een speech af te steken voor hun kandidaat.

         Intussen glippen Kucinich-supporters van een andere caucus de zaal binnen zodat hun kandidaat meer stemmen heeft. Niemand die het ziet. Kucinich is de meest linkse van alle kandidaten, hij wil onder andere het defensiebudget verlagen en uit NAFTA en de Wereldhandelsorganisatie stappen. De supporters zijn een beetje punkig en dragen Palestijnse sjaaltjes. Maar het mag niet baten, want de stemmen zijn nog steeds niet zo verdeeld dat er twee delegaten aan te wijzen zijn. Dean heeft er nog steeds één, Kerry en Kucinich komen daarvoor een paar stemmen te kort. De Edwards-groep heeft er tien nodig, wat waarschijnlijk niet gaat lukken.

        Na de derde stemronde telt de voorzitter genoeg stemmen om twee delegaten af te vaardigen, één voor Kerry en één voor Kucinich. De Deangroep is voorbij gestreefd in stemmen door deze twee. De Edwardsgroep blijkt zich zo te hebben verdeeld over de groepen van Kerry en Kucinich zodat Dean geen afgevaardigde meer had. Edwards teamcaptain Ben Humphrey: "Senator Edwards en Senator Kucinich zijn goede vrienden en we hadden liever Kucinich dan Dean. Kucinich is waarschijnlijk verderop in de campagne ook geen tegenstander meer voor ons. Bovendien heb ik een hekel aan Howard Dean."

        Howard Dean, die lange tijd alle polls aanvoerde, eindigt als derde in Iowa met slechts 18%. Zoals bekend won John Kerry met een verrassende 38%. John Edwards had 32% van Iowa achter zich en Dick Gephardt slechts 11%. Omdat hij uit de naburige staat Missouri komt en daardoor eigenlijk de te kloppen kandidaat was heeft hij inmiddels zijn politieke carrière beëindigd. Het geheim van John Kerry is dat hij in staat wordt geacht een waardige tegenstander van President Bush te zijn. Howard Dean is te links en agressief, dat schrikt de kiezer in de verkiezingen uiteindelijk af. John Kerry is een Vietnamveteraan met verdiensten en al twintig jaar Senator voor zijn staat Massachusetts. Dit geeft hem geloofwaardigheid en hij kan Bush aan op punten als nationale veiligheid en de oorlog tegen het terrorisme.

        John Edwards stond drie weken geleden nog op 3% in de polls. De jonge charismatische Senator valt andere kandidaten niet aan en vertelt een positieve boodschap over wat mogelijk is in Amerika. Hij gebruikt vaak de metafoor van twee Amerika's, één voor de rijken en één voor de armen. Een ander positief punt is dat hij uit North Carolina, het Zuiden, komt. Dit is erg belangrijk om de verkiezingen te winnen. De Democraten hebben ten minste vijf staten in het Zuiden nodig om het presidentschap te veroveren. Edwards zou dat makkelijker kunnen dan de New Englanders Dean en Kerry.

        De veteraan Kerry en de positieve Edwards winnen het dus voorlopig van de boze Howard Dean. De Gouverneur van Vermont gaf maandagnacht een speech waarin hij schreeuwde dat het nog maar het begon en dat hij Amerika terug ging geven aan de gewone mensen. De speech, die hij besloot met een soort oerschreeuw, toonde een Dean zoals het Amerikaanse volk nog niet eerder had gezien, met een rood gezicht en ongekende agressie. In de polls is hij nog steeds dalende.

        Maar de uiteindelijke uitkomst staat nog niet vast. Clinton was in 1992 ook derde in Iowa en hij werd uiteindelijk president. 27 Januari is de primary (waar wel gewoon gestemd wordt) in New Hampshire, ten westen van Deans staat Vermont. Daarna volgen zeven andere staten op de derde februari. Dan weten we waarschijnlijk meer en kan de race voor het Witte Huis echt beginnen.

Relevante links
http://www.democrats.org/
http://www.johnkerry.com/
http://www.johnedwards2004.com/
http://www.howarddean.com/

Simon Dikker Hupkes is student politicologie aan de University of Northern Iowa.
Reacties naar simon@dikkerhupkes.nl

copyright foto's: Eric Andrews